Wat is de visdeurbel in Utrecht en hoe werkt het?

Heb je wel eens gehoord van de visdeurbel? Het klinkt misschien een beetje gek, maar dit is een mooi initiatief uit Utrecht dat helpt vissen verder te kunnen zwemmen tijdens hun trektocht. En het mooie is dat iederee n kan helpen, gewoon vanuit huis. Via een livestream op internet kun je namelijk meekijken bij de Weerdsluis in Utrecht. Zie je vissen voor de sluis wachten? Dan kun je op een knop drukken, alsof je een deurbel indrukt. Hierdoor krijgt de sluiswachter een melding dat er vissen wachten. De sluis kan dan worden geopend zodat de vissen hun weg kunnen vervolgen.

Waarom bestaat de visdeurbel?

De visdeurbel is niet zomaar een grapje. In het voorjaar trekken veel vissen richting hun paaigebieden. Dat zijn plekken waar ze zich voortplanten. Voor vissen rond Utrecht betekent dit vaak dat ze richting de Kromme Rijn willen zwemmen. Maar daar zit een probleem. Bij de Weerdsluis moeten vissen eigenlijk wachten tot de sluis opengaat. Normaal gesproken gebeurt dat wanneer er boten passeren. Alleen in het voorjaar varen er vaak weinig boten. Daardoor blijft de sluis soms lange tijd dicht en kunnen de vissen niet verder zwemmen. Dat kan problemen geven voor de voortplanting van deze vissoorten.

Het idee van ecoloog Mark van Heukelum

Het idee voor de visdeurbel komt van ecoloog Mark van Heukelum. Hij zocht naar een eenvoudige manier om vissen sneller door de sluis te laten gaan. Het idee was eigenlijk heel eenvoudig. Plaats een onderwatercamera bij de sluis en laat mensen via internet meekijken. Wanneer kijkers vissen zien wachten, kunnen zij op een knop drukken. Dat signaal komt bij de sluiswachter terecht, die vervolgens kan besluiten om de sluis te openen. Zo kunnen de vissen hun trektocht vervolgen richting de Kromme Rijn.

Wereldwijd miljoenen kijkers

De visdeurbel begon vrij lokaal, maar groeide al snel internationaal uit. Een paar jaar geleden werd het project genoemd in een Amerikaanse televisieshow. Daardoor kreeg de visdeurbel plotseling wereldwijd aandacht. En dat was goed te merken aan de bezoekers van de website. In 2025 keken 2,3 miljoen mensen naar de livestream. De website zelf werd zelfs 30 miljoen keer bezocht. Mensen uit allerlei landen kijken dus mee naar de vissen bij de Utrechtse sluis.

Hoe werkt de visdeurbel precies?

Het principe is eigenlijk heel simpel:
1. Een onderwatercamera filmt bij de Weerdsluis in Utrecht.
2. De beelden worden live uitgezonden via internet.
3. Kijkers kunnen vissen zien wachten voor de sluis.
4. Zien ze vissen? Dan kunnen ze op de visdeurbel drukken.
5. De sluiswachter krijgt een melding en kan de sluis openen.
Natuurlijk controleert de sluiswachter zelf of er echt vissen aanwezig zijn voordat de sluis wordt geopend.

Zelf vissen helpen vanuit huis

Het leuke aan dit project is dat iedereen kan meedoen. Je hoeft er niet eens voor naar Utrecht te gaan. Door gewoon even naar de livestream te kijken kun je al helpen. Zie je vissen voor de sluis? Dan druk je op de knop en help je ze om te kunnen voortplanten.